Jak komory laminarne wpływają na bezpieczeństwo biologiczne laboratoriów?

29.07.2025

Komory laminarne to urządzenia laboratoryjne, których zadaniem jest wytworzenie określonych warunków czystości powietrza w strefie roboczej. W ich wnętrzu odbywa się jednokierunkowy przepływ powietrza, które uprzednio zostaje przefiltrowane przez filtry HEPA klasy H14 zgodne z wymaganiami dla pomieszczeń czystych. Powietrze jest wprowadzane do komory przez filtr, a następnie kierowane w sposób laminarny – pionowo lub poziomo – w zależności od konstrukcji urządzenia.

Tego rodzaju przepływ minimalizuje ryzyko zaburzeń powietrza turbulentnego, co pozwala ograniczyć obecność cząstek stałych w przestrzeni roboczej. W komorach laminarnych zastosowanie znajduje również system nawiewu z kontrolowaną prędkością, który utrzymuje stałe warunki pracy i umożliwia wykonywanie czynności w środowisku o określonej klasie czystości.

W zależności od rodzaju komory laminarnej powietrze opuszczające strefę roboczą komory nie ulega recyrkulacji – dotyczy to komór z nawiewem poziomym lub pionowym zapewniającym jedynie ochronę próbki. Natomiast w komorach laminarnych II klasy bezpieczeństwa mikrobiologicznego z przepływem typu A2 powietrze ze strefy roboczej poddawane jest częściowej recyrkulacji. W 70% powraca do ponownego oczyszczenia przez filtr główny, a w 30% zostaje wyrzucone przez filtr wylotowy znajdujący się w górnej części komory laminarnej.

Jaką rolę w pracy komory laminarnej odgrywają filtry G4?

W komorach laminarnych z nawiewem pionowym lub poziomym gdzie brak recyrkulacji powietrza stosuje się dodatkowo prefiltry klasy G4, które zatrzymują większe cząstki i przedłużają żywotność filtra głównego. Dzięki temu możliwe jest dłuższe utrzymanie odpowiednich parametrów powietrza przy zachowaniu wydajności pracy urządzenia. W tego typu komorach prefiltry są łatwo wymienialne, co pozwala na regularną konserwację bez konieczności przerywania pracy laboratoryjnej. Inaczej jest w przypadku komór II klasy bezpieczeństwa, gdzie filtry wstępne stosuje się jedynie przy pracy z próbkami emitującymi dużo zanieczyszczeń. Dla typowych zastosowań nie ma konieczności stosowania filtrów wstępnych, gdyż oczyszczone powietrze w 70% jest poddane recyrkulacji, co powoduje znacznie wydłużenie żywotności filtrów. Ponadto filtr wstępny w komorze II klasy bezpieczeństwa, która z założenia ma służyć do pracy z materiałem biologicznie niebezpiecznym, przed demontażem powinien być odkażony, co sprawia, że czynność ta wykracza poza zakres codziennej konserwacji.

Jakie elementy konstrukcyjne wpływają na jakość powietrza?

Na skuteczność działania komór laminarnych wpływa nie tylko obecność filtrów wysokiej jakości, ale także odpowiednia konstrukcja obudowy, kształt perforacji wlotowych, podatność na czyszczenie, wysokiej jakości stal, mikroprocesorowe sterownie, precyzyjne czujniki przepływu powietrza (anemometry).

Ważnym aspektem jest także zastosowanie odpowiednich materiałów obudowy, takich jak stal nierdzewna, szkło hartowane lub stal lakierowana proszkowo, które spełniają kryteria trwałości i umożliwiają łatwe utrzymanie powierzchni w odpowiednim stanie. Zależnie od modelu komory mogą mieć zabudowaną przestrzeń roboczą z:

  • dwoma ścianami bocznymi pełnymi,
  • z oknami oraz otwartym frontem.
  • zamykaną szybą frontową.

W wielu wariantach zastosowano elektrycznie regulowaną na wysokość szybę przednią dla zwiększenia komfortu obsługi.

W jakich zastosowaniach wykorzystywane są komory laminarne?

Komory laminarne znajdują zastosowanie w laboratoriach, gdzie wymagane jest prowadzenie prac w środowisku o kontrolowanej czystości mikrobiologicznej lub bezpyłowej. Mogą być używane w analizie próbek, przygotowaniu materiału do dalszych badań lub pracy z substancjami i materiałami wymagającymi ochrony przed zanieczyszczeniem. Dzięki zastosowaniu filtrów klasy H14 i stabilnej konstrukcji komory laminarne umożliwiają pracę w strefie o określonej klasie czystości, zgodnej z wytycznymi norm ISO 14644-1.

W środkowej części procesu użytkowania można zauważyć, że komory laminarne dostępne w ofercie umożliwiają wybór modeli z różnym kierunkiem nawiewu i rozmiarem przestrzeni roboczej. Takie rozwiązanie pozwala dostosować urządzenie do potrzeb konkretnego laboratorium, z uwzględnieniem specyfiki wykonywanych czynności.

Jak dobierane są parametry techniczne komór?

Dobór komory laminarnej zależy od wielu czynników. Najważniejszym jest określenie jej zastosowanie. Jeśli urządzenie ma być wykorzystywane do celów mikrobiologicznych, to należy ustalić, do jakiej grupy szkodliwych czynników biologicznych należą próbki, z którymi będziemy pracować w komorze laminarnej. W sytuacji, gdy
komora będzie wykorzystywana do celów przemysłowych, to należy określić oczekiwany poziom czystości wg klasyfikacji ISO14644-1. Kolejne elementy to wielkość przestrzeni roboczej, liczba użytkowników oraz rodzaju przeprowadzanych czynności. W ofercie dostępne są modele o szerokościach roboczych od 600 mm do 1800 mm, z różnymi wariantami konstrukcyjnymi i technologicznymi wpływającymi na organizację i komfort pracy. Warto zwrócić uwagę na parametry takie jak poziom hałasu, pobór mocy, dodatkowe akcesoria niezbędne to prowadzenia pracy lub doświadczeń. Nie należy również zapominać o rutynowej konserwacji komór laminarnych. Zalecenia w tym zakresie ściśle określa norma dotycząca komór bezpiecznej pracy mikrobiologicznej EN12469:2000.

Aby uzyskać więcej szczegółów, prosimy o kontakt z naszymi ekspertami.

Kontakt www.donserv.pl